Valve, eigandi og rekstraraðili leikjaveitunnar Steam, hefur undanfarið gripið til róttækra breytinga á reglum sínum varðandi birtingu fullorðinsefnis á leikjaveitu þeirra. Í kjölfarið hafa hundruð leikja með kynferðislegu innihaldi annaðhvort verið fjarlægðir af Steam eða orðið fyrir birtingartakmörkunum.
Þessar breytingar eru tilkomnar vegna nýrra viðmiðana sem Valve hefur innleitt í samræmi við skilmála greiðslumiðlunarþjónusta á borð við Visa, Mastercard og aðra fjármálastofnana. Samkvæmt uppfærðum leiðbeiningum mega leikir ekki innihalda efni sem brýtur í bága við reglur þessara aðila, sérstaklega ef um er að ræða tiltekna tegund fullorðinsleikja sem talið er að brjóti gegn siðferðisviðmiðum eða þjónustuskilmálum greiðslukerfanna.
Óljósar reglur vekja gagnrýni
Í frétt á aftonbladet.se segir að nýju reglurnar hafa verið harðlega gagnrýndar fyrir óljósan orðaforða og skort á gagnsæi. Í leiðbeiningunum kemur fram að bannað sé að birta „ákveðna tegund fullorðinsefnis“, án þess þó að útskýrt sé nánar hvað felst í þeirri flokkun.
Þetta hefur vakið ugg meðal tölvuleikjasamfélaginu, sérstaklega þeirra sem vinna með viðkvæmt eða jaðarsett efni, til dæmis tengt hinseginleika, kynjaafbrigðum eða erfiðum tilfinningalegum þemum. Margir óttast að þessi óvissa leiði til sjálfritskoðunar og útilokunar á fjölbreyttum rödduðum innan leikjagerðar.
Áhrifin þegar farin að koma fram
Fjölmargir leikir hafa nú þegar verið fjarlægðir af Steam. Samkvæmt gagnagrunni SteamDB hurfu að minnsta kosti 22 leikir nánast samstundis eftir að reglurnar voru uppfærðar. Þar á meðal voru sjónrænar sögur og erótískir leikir sem innihalda þemu sem tengjast kynferðislegu ofbeldi, blóðblöndun, valdaójafnvægi í samskiptum eða ávanabindandi efnum, sem greiðslumiðlunarþjónustur telja gjarnan ósamrýmanleg við skilmála sína.
Er Steam að beygja sig undir vald bankanna?
Þessar aðgerðir eru hluti af stærra fyrirbæri sem sumir fræðimenn og talsmenn stafræns frelsis kalla „fjármálalega útilokun“ (financial deplatforming). Þar færast völdin smám saman frá dreifingaraðilum til fjármálastofnana, sem með neitun á greiðslum eða þjónustu hafa raunveruleg áhrif á það hvað má eða má ekki birtast opinberlega. Sambærileg þróun hefur áður átt sér stað á síðum á borð við OnlyFans og Pornhub, þar sem efni var fjarlægt eða takmarkað í kjölfar þrýstings frá greiðslukerfum og netþjónustum.
Tengsl við ný lög og alþjóðlegt regluverk
Aðgerðunum má einnig rekja til aukins þrýstings frá lagasetningu, til dæmis breska Online Safety Act, sem leggur ábyrgð á birgjar efnis að tryggja öryggi notenda, einkum barna. Þó að Valve hafi ekki tilgreint þessi lög sérstaklega sem ástæðu reglubreytinganna, bendir tímasetningin og efnistök breytinganna sterklega til þess að um sé að ræða undirbúning eða aðlögun að nýjum alþjóðlegum kröfum.
Hver ber ábyrgð?
Valve hefur enn ekki gefið út formlega yfirlýsingu sem skýrir í smáatriðum af hverju og hvernig nýju reglurnar voru mótaðar. Óvíst er hvort þetta sé frumkvæði fyrirtækisins sjálfs eða afleiðing af þrýstingi frá greiðslumiðlum. Óskýr skilin milli stefnumótunar Valve og ytri áhrifa valda enn meiri óvissu hjá leikjahönnuðum.
Kaflaskil í sögu leikjadreifingar á netinu
Breytingarnar sem Valve hefur innleitt á Steam marka mögulega kaflaskil í sögu leikjadreifingar á netinu. Þar sem vaxandi fjöldi greiðsluaðila og netsamfélaga krefst meiri siðferðislegra viðmiða, er ljóst að leikjaframleiðendur verða í auknum mæli að miða innihald sitt við óformlega, ytri aðila, sem hvorki svara spurningum almennings né bera skýra ábyrgð á innihaldsstýringu.
Ef fram heldur sem horfir gæti þetta haft í för með sér jaðarsetningu ákveðinna listforma og sköpunargreina sem hingað til hafa átt skjól innan leikjamenningar, einkum þar sem erótík, kynvitund eða sálræn dýpt eru í forgrunni.
